No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE


Emir Dragulj


Tokom četiri decenije stvaralaštva Emir Dragulj, grafičar i profesor Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu, svojim dometima u korpusu grafičke umetnosti druge polovine 20. veka ostvario je upečatljiv estetski diskurs u domenu nove figuracije tonirane lirskom setom. Povrđujući latinsku sentencu Nomen est omen, Draguljev opus predstavlja riznicu dragulja duboke štampe, a kao poklonik hamagučijevog bratstva, posvećen je zahtevnoj tehnici mecotinte. Autorova idejna koncepcija ukorenjena je samoj tehnici u čijoj izražajnosti se čita minuciozni autorski rukopis brušen i poliran do savršenstva. U tom savršenstvu kondenzovan je energetski potencijal i magična atmosfera Draguljevih grafičkih otisaka; impresije o svakodnevnom i lokalnom blisko duhu zavičajnih slika koncentrovanom kompozicijom sublimisao je u metafizični prostor spokoja i vanvremenskog. U svom pedagoškom radu, Dragulj je stekao poziciju uzornog profesora, a refleksije njegovog fluidnog artizma produžene su, kao eho, svoje modifikovane kreativne forme u radovima duhovnih srodnika nove generacije.


           

E. Dragulj, portret; E. Dragulj, Roditelji, 1973, akvatinta u boji, 65x50 cm, Nagrada Veliki pečat; Katalog izložbe Emira Dragulja u Grafičkom kolektivu 2007.


Početkom 60-ih godina Dragulj je kao i većina umetnika tog vremena pripadao strukturalističkoj orijentaciji. Nikada ne zalazeći u potpunosti u domen apstrakcije, figura u njegovim ranim radovima bila je deo ornamentalizovane osnove. Kasnije je razvio više narativan i simbolički pristup, pomalo naivizirane i začudne projekcije bosansko-hercegovačkog idiličnog ambijenta kojima je konstantno ispitivao egzistencijalističke teme trajanja i prolaznosti. Kroz onirično i nostalgično elaboriranje motiva doma, porodice, nasleđa, pejzaža, Dragulj se približio tendencijama neoromantizma. Atmosferu njegovih dela nastaje u dubokim tonskim modulacijama, posebno kod mrtvih priroda; kritika je zapazila formalnu i idejnu bliskost sa istočnjačkim minijaturama oličenu u umetnosti slavnog Hamagučija. Kontekstualizujući delo Emira Dragulja, Ljiljana Slijepčević, istoričarka umetnosti, ukazuje na poreklo umetnikovog izraza, duboko usađenom u mentalitet sredine iz koje je potekao, „u tradiciji njenog filigranskog i srebrnarskog zanata i, naravno, u njegovim ličnim potencijalima za koje je iskoristio sva stečena iskustva preformulisana u impresivan metaforički izraz.“


           

E. Dragulj, Bez naziva, 1983, duboka štampa, 76x93mm; E. Dragulj, Bez naziva, 1997, mecotinta, 99x69mm; E. Dragulj, Dva konja, 1998, duboka štampa, 163x99mm

           

E. Dragulj, Cvijet, 1987, mecotinta, 110x100mm; E. Dragulj, Dali, 1990/1999, suva igla, 168x127mm; E. Dragulj, Bez naziva, 1991, mecotinta, 64x80mm


Nakon debitantske izložbe u Grafičkom kolektivu 1965. godine, Dragulj je redovni učesnik na Majskoj izložbi grafike i Grafici malog formata. Laureat je Nagrade Veliki pečat za 1973. godinu za grafiku Roditelji, a žiri u sastavu Miodrag Miša Popović, vajar, Vladimir Rozić, likovni kritičar i Marko Krsmanović, slikar i grafičar istakao je da Draguljev rad “predstavlja kvalitetni korak u njegovom osobenom stvaralaštvu u oblasti grafičke umetnosti. Nagrađeni list se ističe snažnim grafičkim izrazom u kome je ispoljeno osećanje za kompozicionu svedenost i veoma suptilne svetlo-tamne vrednosti kojima boja vrlo funkcionalno doprinosi.”
Posthumna izložba Draguljevih grafika malog formata priređena je u Grafičkom kolektivu decembra 2007. na inicijativu umetnikove ćerke Eme. Predstavljen je izbor od oko 100 grafika iz umetnikovog atelja koje mapiraju poetske promene na stvaralačkom putu tokom 40 godina potvrđujući i da je majstor male grafičke forme. Izložbu je otvorila Irina Subotić, istoričarka umetnosti, ukazujući na Draguljevu virtuoznost da, kroz kompleksan rad i osećaj za detalj, taktilno i slojevitost značenja, transponuje male objekte u uzvišeni svet jednostavnosti, harmonije, tišine i čednosti, svojevrsni beg i utočište od damara stvarnosti.


   

Fotografije sa otvaranja izložbe Emira Dragulja u Grafičkom kolektivu 2007. - izložbu otvaraju Ljiljana Ćinkul i Irina Subotić (levo); Ema Dragulj (desno)


Emir Dragulj (1939. Mravinjci kod Goražda – 2002. Beograd) diplomirao je 1963. na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu i 1966. je završio specijalni kurs za grafiku, klasa prof. Boška Karanovića. Specijalizirao je grafiku 1966/7. na L'École de la Cambre u Briselu. Od 1964. izlagao je samostalno (Beograd, Brisel, Solingen, Ljubljana, Pariz, Ankara, Stokholm, Beč…) i na kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Beograd, Mostar, Sidnej, Berlin, Prag, Pariz, Krakov, Buenos Ajres, Njujork, Peking, Kjoto…). Nagrade/izbor: Zlatno pero ULUS-a, 1964; Zlatna igla ULUS-a, 1966; Nagrada za grafiku na Prolećnoj izložbi ULUS-a, Nagrada Oktobarskog salona, 1969; Treća nagrada za crtež na izložbi Svet u kome živimo, Beograd, Nagrada za grafiku na šestoj izložbi SLUJ-a, Sarajevo, 1973; Prva nagrada za grafiku na izložbu NOB u delima likovnih umetnika Jugoslavije, Beograd, 1976; Prva nagrada za grafiku na izložbi jugoslovenskog portreta, Tuzla, 1979; Druga nagrada za crtež na izložbi Svet u kome živimo, Beograd, 1980; Prva nagrada za grafiku na Drugom bijenalu minijaturne umetnosti, Gornji Milanovac, 1992. i brojne otkupne nagrade. Bio je profesor na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu.






 
 
 
 
   
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd, tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
Radno vreme: 12-19 h, subotom 12-15 h, nedeljom ne radi