No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE



Izložbe CRTEŽI


Programska ideja Grafičkog kolektiva, od osnivanja, bile su inicijative koje su afirmisale sve likovne discipline, tradicionalne i nove eksperimentalne stvaralačke prakse, sagledane kroz individualna ali i grupna predstavljanja. Crtežu, izvornoj, najneposrednijoj i fundamentalnoj formi umetničkog stvaralaštva, posvećena je značajna pažnja u galerijskoj prezentaciji; može se reći, i pionirski poduhvat da se u institucionalnom-galerijskom kontekstu podrži, kritički evaluira i promoviše stav umetnika “nijedan dan bez crte”. Između ostalih, kao jake kreativne individue definisanih poetika samostalno su izlagali crteže - Bogoljub Boba Jovanović 1953, Sreten Stojanović (Figurine, crteži, potreti, akvareli) 1953, Aleksandar Tomašević 1954, Milo Milunović 1955, Velizar Vasa Mihić 1956, Dušan Džamonja (skulpture i crteži) 1957, Marko Krsmanović 1957, Uroš Tošković 1960, Kosta Bogdanović (skulpture i crteži) 1964. - a njihovi opusi danas istorizuju kao ključni fenomeni modernizma.

I grupne izložbe posvećene crtežu pripadaju umetničkim događajima koji su tokom prvih decenija delovanja, kao tradiconalna manifestacija Grafičkog kolektiva, stekli zapaženu i respektabilnu poziciju, o čemu svedoči dokumentarna građa i likovna kritika tog vremena. Povodom prve izložbe “Crteži” održane 1959. Pavle Vasić u prikazu u Politici (7.2.1959) pozdravlja zajednički nastup generacijski i idejno različitih stvaralaca i smatra pohvalnim što su mladim članovima Grafičkog kolektiva umetničkim gestom solidarnosti dali podršku poznati umetnici poput Peđe Milosavljevića, Marka Čelebonovića, Petra Lubarde. U predgovoru kataloga izložbe iz 1960. Milivoj Nikolajević, ujedno jedan od izlagača, govori o značaju izložbe u kontekstu davanja digniteta crtežu kao autonomnom likovnom izrazu koji je do tada bio zapostavljen usled “hijerarhije među tehnikama, pune predrasuda, a delom, i zbog izvesne površnosti, nehaja”. Nikolajević zaključuje da izložba deluje “kao varnica, kod nas neophodna, u izvojevanju mesta crtežu dostojnog njegove izražajne moći”. Učestvovalo je 28 izlagača - Đorđe Andrejević-Kun, Radomir Damnjanović, Milica Stevanović, Aleksa Čelebonović, Zuko Džumhur, Zoran Petrović, Šejka kao i članovi Grafičkog kolektiva - Aleksandar Luković, Bogdan Kršić, Miodrag Rogić, Dragoslav Stojanović Sip, Mihailo Čumić… Aprila 1966. godine predstavljene su skice desetorice umetnika, a specifično profilisan koncept ove postavke i njegov kuriozitet među drugim izložbama crteža Pavle Vasić u svojoj kritičarskoj kolumni ističe “pokušaji i ogledi najintimnijeg karaktera, koje, obično, crtači čuvaju u svojim kartonima i retko prikazuju javnosti” (Politika, 21.4.1966); svoje skice izložili su Boško Karanović, Marko Krsmanović, Dragan Lubarda, Miodrag Rogić, Svetozar Samurović, Mladen Srbinović, Ivan Tabaković, Stojan Ćelić, Božidar Džmerković, Leonid Šejka. Deceniju kasnije nastavljen je kontinuitet izložbi crteža u novom vremenskom i poetskom kodu radovima Branka Miljuša, Radomira Reljića, Halila Tikveše, Miodraga Nagornog, Stevana Kneževića, Vladimira Veličkovića, Emira Dragulja, Radovana Kragulja, Velizara Krstića, Mileta Grozdanića, Milana Blanuše…

Stav Zorana Markuša u tekstu “Antologija savremenog crteža” povodom izložbe u Grafičkom kolektivu (Borba, 1.12.1976) o tome “kako se sa izmenama slikarskih škola ili individualnih shvatanja menja priroda umetnosti, kroz te mene prolazi i crtež” između ostalog potvrđuje da je izložba “Crteži” u hronološkom hodu od dve decenije na osoben način mapirala promene u estetskim paradigmama u vizuri ovog likovnog fenomena.



       

Tekst P. Vasića, Politika, 7.2.1959; Crteži, katalog, 1960.


           

Izložba skica, pozivnica, 11.4.1966; Tekst P. Vasića, Politika, 21.4.1966.


           

Izložba crteža, pozivnice, 1974-1976.




Tekst Z. Markuša, Borba, 1.12.1976.





 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
radno vreme: radnim danima 12-16h / Galerija ponedeljak-subota 12-18h