No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE


“Anuška – Skica za portret jednog kustosa”


Deo identiteta Grafičkog kolektiva, njegove zajednice, programske ekskluzivnosti i jedinstvene istorije, nastali su generisanjem duhovnog i materijalnog; poštovanja autorstva i umetničkih ideala, ljubavi i od/negovanih profesionalnog bratstva koji se hrane zajedništvom i empatijom. Pored umetnika, integralni deo ovog životnog sistema grade i kustosi. Ana Čolak-Antić je 60-ih i 70-ih godina, svojim kreativnim angažovanjem ostavila snažan trag u životu ove kultne institucije, a to perikolovo doba poklapa se sa mnogim promenama i novinama i u radu Grafičkog kolektiva. Stasala je aktivno delovala druga generacije beogradskih grafičara, a arhitektura novog enterijera, veoma praktičan kamerni prostor presvučen lamperijom i ozračen ogledalima, autorsko delo Peđe Ristića, decenijama je plenila svojom originalnošću.


   

Leonid Šejka, Ana Čolak-Antić, Kemal Širbegović, Milan Đokić, 1968.
Ana Čolak-Antić, Biljana Vuković, Inger Lise Rasmusen u kancelariji Grafičkog kolektiva

   

Savet Galerije Grafičkog kolektiva - Branislav Makeš, Slavoljub Čvorović, Emir Dragulj, Miloš Ćirić, Bogdan Kršić, Božidar Džmerković, Ana Čolak-Antić, 1966, foto D. Gajer


Izložbom “Anuška – Skica za portret jednog kustosa” (2005), svojevrsnim omažom profesiji istoričara umetnosti, oživljeno je sećanje na ličnost prvog kustosa Grafičkog kolektiva. Pre Anuške, kratko vreme Štefka Cobelj je bila kustos, kasnije je radila u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, da bi karijeru nastavila u Sloveniji. Ova jedinstvena biografska izložba više je od omaža jednoj ličnosti i profesiji, pre je to izraz protrebe za negovanjem tradicije, kontinuiteta kao i isticanje uzornih vrednosti koje ni protokom vremena ne blede. Ana Čolak-Antić pripada odabranom krugu posvećenika svom pozivu, a njeni savremenici, kolege i umetnici svojim neposrednim sećanjem oživljavaju kreativnu ličnost istančanih etičkih i estetičkih principa – u katalogu ove postavke publikovani su tekstovi: Svetlane Bece Nenadović, Vojislava Simića, Ljiljane Mihać Simović, Irine Subotić, Miodraga B. Protića, Boška Karanovića, Branislava Makeša, Branka Miljuša, Peđe Ristića, Božidara Džmerkovića, Miodraga Nagornog, Slobodana Mašića, Slobodana Šijana, Ivanke Živković, Zorana Fehimovića i Ljiljane Ćinkul. Solidno obrazovana i senzibilna osoba vaspitana u duhu građanske provenijencije, Anuška se afirmiše kao modni kreator, novinar (Ukus, Bazar, Radio-televizija Beograd), ali je njen profesionalni doprinos najuočljiviji u radu Grafičkog kolektiva, čiji je kustos od 1960. do prerane smrti, 1977. godine. U tim decenijama medij grafike doživeo je veliku ekspanziju a Grafički kolektiv je pratio, afirmisao i kritički problematizovao situaciju na umetničkoj sceni. Među smele Anuškine kustoske aktivnosi su hepening Olje Ivanjicki, Šejkina jednovečernja izložba, nova nagrada – Veliki pečat, uređivala je “Krug”, godišnjak Galerije Grafički kolektiv i ediciju “Male monografije laureate nagrade Velikog pečata”. Iz današnje vizure nacionalne kulture, život i delo Ane Čolak-Antić najčešće se pominje u kontekstu dela harizmatičnog Leonida Šejke. Naime, njihov period saputništva (krajem 60-ih godina) poklapa se sa poslednjom Šejkinom stvaralačkom fazom koja je prekinuta umetnikovom preranom smrću 1970. godine; potom je usledio veliki gest Ane Čolak-Antić – njen testamentarni legat Šejkine zaostavštine Muzeju savremene umetnosti u Beogradu – 90 slika, 106 crteža…


     

   

   

Otvaranje izložbe "Anuška - Skica za portret jednog kustosa", Grafički kolektiv, 2005.

Publikacija izdata povodom izložbe "Anuška - Skica za portret jednog kustosa", Grafički kolektiv, 2005.


Izložba posvećena Anuški koncipovana je kao opservacija istorijske vizure umetničkih i dokumentarnih fakata u kojima se, po prirodi stvari, dodiruju rubni delovi profesionalnog i privatnog. U okviru same postavke bio je vidljiv duh intelektualne elite 60-ih i 70-ih godina 20. veka, kojoj je i Anuška pripadala, kroz brojna umetnička dela u čijem središtu je njen portret (Mirjana Mihać, Aleksandar Jeremić Cibe, Leonid Šejka, Mladen Srbinović), radovima umetnika (Radomir Reljić, Bogdan Kršić, Bora Iljovski, Bojan Bem…), kao i u lako čitljivoj dokumentarnoj građi (fotografije, Šejkino pismo, knjige…), koja je dodatni “provodnik” ideja i ideala tog vremena. Postavka posvećena Anuški i njenom vremenu na određeni način imala je i promotivni karakter, jer pored toga što je tematizovala i akcentovanla njen doprinos nacionalnoj kulturi, na izložbi su mnoga dela (iz privatnih kolekcija) te 2005. tada prvi put predstavljena javnosti. “Predstavljena dela su paradigma za odnos umetnika prema kustosu i kustosa prema umetnosti” reči su Miodraga B. Protića koji je otvorio izložbu. Svakako, ovo svojevrsno antologijsko sećanje na Anu Čolak Antić, više je od omaža jednoj ličnosti, jednoj profesiji i jednoj instituciji.


       

Mirjana Mihać, Bez naziva, oko 1960, ulje na platnu, 62x110 cm
Leonid Šejka, Anuški za rođendan 7. X 1968. kutija-dveri, 10.2x10.2x3.4 cm, kombinovana tehnika

       

Mirjana Mihać, Praznik, oko 1954, ulje na platnu, 75x72 cm (Anuška, Olga Bosnić, Katarina Antić Kukica i Ljiljana Mihać)
Mirjana Mihać, Devojka pred lozom, oko 1950, linorez, 40x31 cm

       

Mirjana Mihać, Anuška i Kukica, 1954, ulje na platnu, 45x34.5 cm
Leonid Šejka, Bez naziva, 1968, ulje na šper ploči, 20.3x22 cm


Ana Čolak Antić, rođena Simić (1929-1977. Beograd), diplomirala je 1954. godine na Odeljenju za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu, radom o slikaru Marku Čelebonoviću. Sa Ljiljanom Mihać Simović objavila je knjigu “Privlačna žena” (BIGZ, Beograd, 1976). Pisala je priloge, predgovore kataloga i prevodila sa francuskog jezika za Jugoslovensku galerija reprodukcija. Autor je publikacije “Klasicizam u umetnosti” (Rad, Beograd, 1960). Kao kustos Galerije Grafički kolektiv sa saradnicima je organizovala preko 500 izložbi i urednik je značajnih publikacija i edicija ove kuće. Radila je na izdavanju grafičkih listova i mapa, kao i na proširivanju Kolekcije Grafičkog kolektiva. Uspostavila je saradnju sa grafičkim kabinetima, institucijama i pojedincima radi plasiranja i afirmisanja grafike u zemlji i inostranstvu.





 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
radno vreme: radnim danima 12-16h
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd, zatvorena za publiku, u toku je investiciono održavanje