No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE


Bogdan Kršić


Bogdan Kršić, svestrana umetnička ličnost svojim osobenim autorskim stavom i prepoznatljivim likovnim rukopisom ostavila je neizbrisiv trag u umetničkom stvaralaštvu druge polovine 20. veka i na početku novog milenijuma. Predstavnik tradicionalne škole grafičkog mišljenja, umetnik-erudita, Kršić je ostvario obiman i bogat opus – grafika, grafički dizajn, ilustracija, oprema knjige i exlibris, keramika, scenografija, heraldika – koji povezuje prepoznatljiva kršićevska poetika posvećena Čoveku i njegovoj večito istoj sudbini.


     

     

Bogdan Kršić u ateljeu, 2008;
Bogdan Kršić, Dušan Petričić, Grafički kolektiv, 1997; Vladimir Veličković, Bogdan Kršić, Ljiljana Ćinkul, izložba Doce Jankovića, Grafički kolektiv, 2001.


Školovan i afirmisan na modelima i zahtevima primenjenih umetničkih praksi, u delu Bogdana Kršića očigledna je estetski pažljivo promišljena, ali i duhovno i intelektualno bogata i odnegovana likovnost. Celokupan umetnički rad Kršića fokusiran je na filozofsko intonirano posmatranje Čovečanstva kroz istorijsku vizuru evropskog literarnog, pozorišnog i likovno-umetničkog nasleđa. Vrsni poznavalac humanističke klasike, Kršić ispituje istorijsko-civilizacijski tok, ne/mogućnosti njegove hronologije, logike i ponavljanja određenih fenomena. Ironično, enigmatično, groteskno, nadrealno, oniričko, halucinantno, apokaliptično, ekscentrično, parabolično, fantastično, neki su od kretivnih slojeva koji oblikuju ambijent i mikrouniverzum njegovog dela. Blizak duhovnom bratstvu velikih majstora - Goja, Direr, El Greko, Kalo, Boš, Ensor - Kršić je kroz svojevrsne parafraze slavnih prethodnika formulisao jednistvene vizuelne narative i beleške o usponima i padovima Čoveka; slavio je njegov Genij, ali je i na lucidan i sarkastičan način dovodio u pitanje i relativizovao njegove dogme i osvetljavao ljudske zablude. Energični istraživač literarnih izvora – Erazmo Roterdamski, Sebastijan Brant, Kanjoš Macedonović, Benvenuto Čelini, Ivana Goran Kovačić, Njegoš, Milan Komnenić – umesto citiranja ili ilustratorskog omaža, Kršić je vodio aktivan stvaralački dijalog sa antologijskim ostvarenjima književnosti i njihovim slavnim autorima, ispitujući ambivalentan odnos prema Istoriji, Kulturi, Sećanju. Ekspresiju crtačkog gesta i preciznog, koncentrisanog linearnog tkanja, umetnik je u maniru renesansnog grafičkog virtuoza stavio u službu sceničnih, performativnih i teatralnih otkrovenja. Enciklopedijski uslojen, Kršićev opus može se sagledati i kao vizuelni traktat i/ili refleksija o bogatom umetničkom i životnom iskustvu.


                 

     

Bogdan Kršić, Pobednici, 1962, akvatinta/bakropis, 50x66 cm, Nagrada Veliki pečat 1963; Bogdan Kršić, Rigoleto, 2006, akvatinta/bakropis, 14x12 cm, Nagrada Mali pečat 2007.
Bogdan Kršić, Jama (Glave krvnika), 1990, suva igla, 31,5x52,5 cm; Bogdan Kršić, Binokl i osmeh, 2007, bakropis/akvatinta, 29,5x23 cm


Kršićevo bogato stvaralaštvo i posvećeno delovanje na afirmisanju vizuelnih umetnosti utkani su u život i profesionalne vrednosti i domete Grafičkog kolektiva, u čijoj Galeriji je održao više samostalnih izložbi grafika i crteža - 1958, 1964, 1975, 1990, 2008. godine. Prvi je laureat nagrade Veliki pečat (1963), danas referentnog profesionalnog priznanja kojim se već šest decenija istorizuje značajan segment ovog medija u okviru vizuelnih umetnosti na našim prostorima. Članovi žirija za nagradu - Ivan Tabaković, Stojan Ćelić i Mario Maskareli - prepoznali su poseban vid fantastike i izvanredne formalne elemente u Kršićevoj akvatinti/bakropisu “Pobednici”. O osobenostima i dometima Kršićevog stvaralaštva svedoči obimna bibliografija tekstova i kritičarskih recenzija, a izbor ovih tekstova - Ješa Denegri, Slobodan Ristić, Ljiljana Slijepčević i Ljiljana Ćinkul - publikovan je u studiji “Otisak vremena - istorija u toku” posvećenoj nagradi Veliki pečat u izdanju Grafičkog kolektiva.


     

Monografija: Bogdan Kršić, Grafički kolektiv, 1968; Katalozi izložbi Bogdana Kršića u Grafičkom kolektivu (1975, 1990, 2008);


U prilog tezi o pedantnom, metodičnom i odgovornom pristupu sopstvenoj stvaralačkoj estetici i etici svedoči podatak da je Kršić ostavio detaljnu evidenciju svih grafičkih listova, hronološki numerisanih sa tehničkim podacima o delima. Pored stvaralačkog i pedagoškog rada, Bogdan Kršić je bio aktivan učesnik kulturnog života Beograda, Srbije i bivše Jugoslavije, dajući podršku savremenoj kulturnoj sceni, kao učesnik brojnih tribina, član selekcionih komisija i umetničkih saveta sa posebnim fokusom na afirmisanje različitih vidova vizuelnih umetnosti.


Otvaranje izložbe "Iz ateljea, crteži i nove grafike" Bogdana Kršića, Grafički kolektiv, 21. april 2008; izložbu otvorio prof. Branimir Karanović; snimatelj: Aleksandar Zlatanović.


Bogdan Kršić (1932. Sarajevo – 2009. Beograd), diplomirao je na Akademiji primenjenih umetnosti u Beogradu u klasi prof. Mihaila S. Petrova, a potom je nastavio studije u Pragu kod prof. Karela Svolinskog. Od 1957. izlagao je samostalno (Beograd, Brno, Njujork, Prag, Pariz…) i na kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Beograd, Bukurešt, Krakov, Varšava, Berlin, Barselona, Pariz, Beč, Minsk, Ankara…). Bio je profesor na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu i član nekoliko umetničkih udruženja (ULUS, ULUPUDS, Grafički kolektiv, Društvo EX LIBRIS, Društvo čeških grafičara HOLLAR). Dobitnik je brojnih nagrada i priznanja (izbor): Zlatna igla ULUSa, Veliki pečat Grafičkog kolektiva (1963); Zlatna medalja grafičkog bijenala , Buenos Aires (1968); Zlatno pero Beograda (1968, 1970); Nagrada Oktobarskog salona za opremu knjige (1970); Oktobarska nagrada grada Beograda (1975); Nagrada I međunarodnog bijenala, Ankara (1986); Specijalna nagrada Bijenala Suva igla, Užice (1993); Mali pečat Grafičkog kolektiva (2007). Objavljeno je nekoliko knjiga/studija o stvaralaštvu Kršića: Dragan Đorđević, Bogdan Kršić (1968), Vanja Kraut, Bogdan Kršić-grafički listovi (1987), Slobodan Lazarević-Miomir Petrović, Demijurg (1997), Branislava Jevtović, U grotesknom pozorištu Bogdana Kršića (2004).






 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd, radnim danima 12-16h
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd, u toku je investiciono održavanje galerijskog prostora