No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE


Halil Tikveša


Halil Tikveša, jedna od istaknutih stvaralačkih ličnosti prisutan više od pola veka na savremenoj umetničkoj sceni Srbije, današnje države Bosne i Hercegovine i nekadašnje Jugoslavije. Školovan krajem 50-ih godina na beogradskoj Likovnoj akademiji, on je u svom prepoznatljivom kreativnom kodu sublimirao tradiciju beogradske grafičke škole ostajući u svom radu veran klasičnim tehnikama ovog medija.


Video sa otvaranja izložbe Halila Tikveše, Grafički kolektiv, jun 2004; snimatelj: Aleksandar Zlatanović


Iskrenim uverenjem u moć likovnog transponovanja htonskog elementa nasleđa, Halil Tikveša je stvorio autentičnu ikonografiju blisku poetskoj figuraciji koja zrači svojom vitalnom energijom čulnosti, hedonizma i metafizičke lirike. U svom idejnom i vizuelnom konceptu autor kadrira senzualne scene u sezoni Leta sa sekvencama tajni strasti intimnog života čije su centralne ličnosti putene ženske figure, parovi u ljubavni zagrljaji, čamci i reka Neretva sa njenim okolnim ambijentom.


   

   

   

Fotografije sa otvaranja izložbe Halila Tikveše, Grafički kolektiv, jun 2004.


Tikvešin kreativni potencijal zapažen je već u njegovim ranim stvaralačkim godinama; žiri za nagradu Veliki pečat 1966. - Peđa Milosavljević, Mladen Srbinović, Branko Miljuš – ukazao je na „stilsku čistoću, stvaralačku maštu i poeziju savremeno ozvučenu“ u nagrađenoj grafici „Elementi vjetra“. Brojne izložbe i nagrade, domaća i međunarodna priznanja, kritičarske recenzije –Stojan Ćelić, Đorđe Kadijević, Ljiljana Slijepčević, Ljiljana Ćinkul...- afirmisali su i potvrdili ubedljivost Tikvešinog autorskog koncepta zasnovanog na doslednoj vizuelizaciji unutrašnje gotovo tektonske snage Bića koja iznova generiše pitanja o Identitetu, Ljubavi, Poreklu, Životu – njegovoj punoći i radostima.


       

Tekst Marije Đorđević o izložbama Halila Tikveše, Politika, 19. jul 2004.
Tekst Vasilija Sujića o izložbama Halila Tikveše, Večernje novosti, 23. jul 2004.
Tekst o izložbi Halila Tikveše, magazin Prestup, 28. jul 2004.


Retrospektivnom izložbom juna/jula 2004. godine u Grafičkom kolektivu, obeleženo je četiri decenije od Tikvešine prve samostalne izložbe u ovoj Galeriji. Izložba je bila deo tri sinhrona događaja koja su pružila celovit uvid/presek u umetnikovo obimno stvaralaštvo – u Galeriji Haos izloženi su crteži, u Galeriji ULUS-a kolaži i objekti, dok je u Grafičkom kolektivu predstvljen izbor iz autorovog grafičkog stvaralaštva. U tom reprezentativnom pregledu opusa, pre svega akvatinte i bakropisi, prepoznatljivih motiva – oble i voluminozne figure, ovalni stilizovani čamci i reka Neretva sa predelima. Deo postavke zaokružen je hercegovačkim velikim oblucima postavljenim na podu galerije; kao svojevrsni umetnički objekti, ove bele savršene kamene forme iz prirode, stvarni su i simbolički znaci energetskog i antejskog izvorišta umetnikovog stvaralačkog Ja. U predgovoru kataloga istaknuto je da Tikveša i danas „svoje zavičajno utočište (Hercegovina) i njegov tovar ne ispušta i kao Sizif koji nema izbora gura uz Brdo svoju genetsku sudbinu“ (Lj. Ćinkul). Spomenuti tovar sam Tikveša nikad ne doživljava kao opterećujuće breme, o čemu svedoči bujna plastičnost i žovijalna/optimistična sinergija njegovih pastoralnih pejzaža i erotizovane figuracije. U tom kontekstu sugestivni su i naslovi samih grafičkih ciklusa – „Ljeto”, “Hutovo”, “Odijes i Kalipso”, “Čari žene”, “Kao srž ljeta”. Može se reći da je u Tikvešinom radu ideja o rajskom ambijentu materijalizovana više u vizuri toplog i opipljivog sanjarenja o Vrtu uživanja nego kao lament nad izgubljenom/napuštenom harmonijom. „Dok mislimo o poetskoj sublimaciji doživljaja čulnosti u ovim grafikama u sećanju promiču kadrovi iz Pazolinijevog filma “Cvet 1001 noći”; mogli bismo reći da u čulnosti i čednosti ova dva stvaralačka koda postoji izvesna duhovna analogija“ poentirano je u predgovoru (Lj. Ćinkul). Ova izložba Halila Tikveše, kao i jubileji drugih istaknutih članova Grafičkog kolektiva, programske su i vremenske kopče koje obnavljaju životne i profesionalne cikluse i elaboriraju nove uvide u domete i zasluge istaknutih aktera naše umetničke scene.


                       

Katalog izložbe Halil Tikveša, grafike 1964-2004, Grafički kolektiv, jun-jul 2004.
Ljeto 9, 1970, akvatinta, 35x25 cm
Stara mlinica, 1975, bakropis/akvatinta, 62x50cm

                       

Ljeto 23, 1976, akvatinta, 60x50cm
Prijateljica putovanja, 1970-e, duboka štampa
Sladoled na terasi, 1971, akvatinta, 60x50cm

         

Odisej i Kalipso 2, 1979, bakropis/akvatinta, 60x77cm
Pijana lađa, 1980, bakropis/akvatinta, 56x77cm


Halil Tikveša (1935. Šurmanci, Hercegovina) diplomirao je 1961. na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu gde je završio i postdiplomske studije. Od 1962. izlagao je samostalno (Mostar, Beograd, Varšava, Hanover, Ženeva, Pariz...) i na kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Beograd, Zagreb, Budimpešta, Sao Paolo, Havana, Sidnej, Ljubljana, Krakov, Pariz, Prag, Stokholm, Berlin, Kjoto, Nju Delhi...). Dobitnik je više nagrada i priznanja/izbor: Nagrada za grafiku na Prolećnoj izložbi ULUS-a, 1964, 1968; Veliki pečat Grafičkog kolektiva, 1966; Nagrada na Trijenalu jugoslovenske umetnosti, Beograd, 1967; Nagrada na Izložbi jugoslovenske grafike, Zagreb, 1968; Zlatna igla ULUS-a, 1974; Nagrada za grafiku na Oktobarskom salonu, 1976. Bio je profesor na Akademiji umetnosti u Novom Sadu do penzionisanja.






 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
radno vreme: radnim danima 12-16h
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd, zatvorena za publiku, u toku je investiciono održavanje