No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE



Karanović, Srbinović, Ćelić - izložbe Grafike


Potrebu o formiranju duhovnog bratstva stvaralaca koji su generacijski i idejno udruženo delovali na afirmisanju umetničke grafike i danas su, u umetničkom i istorijskom smislu, izložbe Boška Karanovića, Mladena Srbinovića i Stojana Ćelića održane 1953. i 1955. godine. U prvoj deceniji delovanja Grafičkog kolektiva tada debitantski nastupi kasnije vodećih umetnika bili su deo pionirskih nastojanja da ovaj likovni medij dostigne zasluženi dignitet koji je ranije bio rezervisan, pre svega, za slikarstvo i skulpturu. Atmosfera kolegijalne, stvaralačke i prijateljske bliskosti deo su kreativne energije i duha vremena koji su inicirali i dali ton ovim nastupima mladih umetnika. Druženja kao vid vitalne razmene stvaralačkih impulsa odnegovala su i programsku matricu za život Grafičkog kolektiva, a 50-te godine su bile u znaku izložbi ove trojice slikara i grafičara; zajedno su izlagali u Beogradu, Novom Sadu (Galerija Matice srpske, 1955) i Zagrebu (Jugoslovenska akademija znanosti i umjetnosti, 1959). Ozbiljan profesionalni značaj ovog umetničkog događaja za grafiku beleži tadašnja likovna kritika – Dejan Medaković, Miodrag Protić, Pavle Vasić, Đorđe Popović. Tako Aleksa Čelebonović u listu Borba (18. januara 1955.) ističe dvostruku vrednost izložbe, kroz doprinos u razvijanju i popularisanju grafičke tehnike i vidljivom naporu umetnika u podizanju ove delatnosti na viši umetnički nivo. Boško Karanović je izložio drvoreze, kao i litografije u boji, tehnici tada manje prisutnoj u radovima beogradski grafičara. Grafike Ćelića i Srbinovića bile su vezane za literarne predloške; Srbinovićeve duboke štampe ilustrovale su Lorkine stihove “Neverna žena”, a Ćelićevi drvorezi i duboke štampe koncipirani kao forma bliska bibliofilskim izdanjima uz poeziju “Uteha lišća” Stevana Raičkovića i “Bačka zapevka” Pavla Ugrinova. Publikacija koja je pratila izložbu je rad ovog autorskog tima, takođe grafika naglašene ekspresivne note.

Delovanje na afirmisanju umetničke grafičke i promenu pozicije i značaja ovog medija na likovnoj sceni pratio je i profesionalni status grafičara potvrđen referentnim priznanjima – Oktobarsku nagradu grada Beograda za grafiku dobijaju Stojan Ćelić (1957) i Boško Karanović (1958).

“I u najsumarnijoj istorijskoj faktografiji posleratne srpske grafije posebno mesto imaju Boško Karanović. Mladen Srbinović, Stojan Ćelić, koji su celu šestu deceniju obeležili zajedničkim izlaganjima 1953, 1955, 1957. i 1959. godine. Ne zanemarujući istovremeno doprinose drugih autora u stvaranju nove svesti o umetnosti grafičkog medija, pomenuta trojica su tim istupanjima – na kojima su reprezentovali različite individualne poetike, na visokom izvođačkom nivou, u tehnikama drvoreza, linoreza, bakropisa, akvatinte i litografije (zavisno od ličnih afiniteta za materijal i potrebe plastične realizacije likovnog koncepta) – predstavljali lučonoše toga novog pokreta u srpskoj sredini”, piše Ljiljana Slijepčević u studiji Grafika u Srbiji, Grafika beogradskog kruga (1985).




Boško Karanović (1924. Bosanska Krupa – 2009. Beograd) diplomirao je 1948. na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, klasa prof. Marka Čelebonovića. Završio je specijalku za grafiku 1949, klasa prof. Mihajla Petrova. Slikarstvo je studirao u klasi prof. Mila Milunovića, Ivana Tabakovića i Nedeljka Gvozdenovića. Od 1952. izlagao je samostalno (Beograd, Zagreb...) i na kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Beograd, Cirih, Nju Delhi, Ljubljana, Venecija, Berlin, Lion, Pariz, Peking, Tokio, Rim, Brisel, Murska Sobota, Vašington...). Nagrade/izbor: Nagrada Oktobarskog salona, 1960; Zlatna igla ULUS-a, 1970; Vukova nagrada, 1985. Jedan je od osnivača Grafičkog kolektiva. U okviru delatnosti Grafičkog kolektiva osnovao je Klub prijatelja grafike ARTA. Sistematski je od 1951. prikupljao grafičke radove studenata i formirao Kolekciju grafike pri Akademiji likovnih umetnosti. Pripadao je umetničkoj grupi Samostalni. Autor je idejnih rešenja za spomenike (mozaike) koji su realizovani u Beogradu, Rudu, Beloj Crkvi, Bosanskoj Krupi i Cazinu. Bio je profesor na Akademiji/Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu.

Mladen Srbinović (1925. Sušica kod Gostivara – 2009. Beograd) diplomirao je slikarstvo 1951. na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, a postdiplomske studije završio je 1953. godine. Izlagao je samostalno (Beograd, Skoplje, Štokholm, Subotica) i na brojnim grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Brisel, Moskva, Venecija, Atina, Oslo, Tokijo, Meksiko Siti, Nj Delhi). Bio je član Grafičkog kolektiva i grupe Samostalni i Decembarske grupe. Pored slikarstva i grafike bavio se ilustracijom, mozaikom i tapiserijom. Nagrade/izbor: Oktobarska nagrada Beograda, 1958; Premija za grafiku – Zagreb, 1960; Nagrada za slikarstvo na Memorijalu Nadežde Petrović u Čačku, 1960; Nagrada za slikarstvo na međunarodnom bijenalu u Sao Paolu, 1961; Oktobarska nagrada Beograda, 1974; Sedmojulska nagrada, 1984. Član Srpske akademije nauka i umetnosti. Bio je profesor na Akademiji/Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu.

Stojan Ćelić (1925. Bosanski Novi – 1992. Beograd) diplomirao je 1953. na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu i završio je specijalni tečaj, klasa prof. Nedeljka Gvozdenovića. Od 1953. izlagao je samostalno (Beograd, Venecija, Ljubljana, Pariz...) i na kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Beograd, Sao Paolo, Varšava, Lijež, Sofija, Tokijo, Rim, Ženeva...). Retrospektivna izložba 1983. u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu. Nagrade/izbor: Nagrada na III zagrebačkoj izložbi jugoslovenske grafike, Zagreb, 1964; Druga premija na VI međunarodnoj izložbi grafike, Ljubljana, 1965; Politikina nagrada iz fonda Vladislav Ribnikar, 1969; Oktobarska nagrada za slikarstvo, Beograd, 1972; Velika nagrada za crtež na V međunarodnoj izložbi originalnog crteža, Rijeka, Nagrada na IX memorijalu Nadežde Petrović, Čačak, 1976. Član Srpske akademije nauka i umetnosti. Bio je profesor na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu. Bavio se crtežom, slikarstvom, grafikom i mozaikom.



     

     

Katalog izložbe Grafike - Karanović, Srbinović, Ćelić, Grafički kolektiv, februar 1955.



                                           

Boško Karanović, Glava, 1955; Mladen Srbinović, Federiko Garsija Lorka, Neverna supruga, 1953;
Stojan Ćelić, Stevan Raičković, Uteha lišća, 1953.





 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
radno vreme: radnim danima 12-16h
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd, zatvorena za publiku, u toku je investiciono održavanje