No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE


Kosta Bogdanović


Kosta Bogdanović, vajar, teoretičar i istoričar umetnosti, kustos, svojim slojevitim, polivalentnim i sveobuhvatnim delovanjem u domenu vizuelnih umetnosti predstavlja nezaobilaznu pojavu u istoriji nacionalne savremene kulture. Njegova dela su u javnim muzejskim zbirkama, a spomenici u javnom prostoru (Beograd, Pančevo, Kikinda, Zenica, Split…). Deo njegove profesionalne ostavštine je i kod nas prvi Centar za vizuelnu kulturu koji je osnovao i vodio. Bio je profesor na visokim školama gde je predavao teorijske studije; udžbenici iz oblasti likovne pedagogije deo su markantnih segmenata Boganovićevog kapitalnog opusa. Personalnost blagog i toplog temperamenta, a nepokolebljivog etičkog stava, otvorenost i posvećenost umetničkom, pedagoškom i naučnom radu, vanvremenski i renesansni duh, učinili su Bogdanovića omiljenim među savremenicima i kolegama sa dubokim uvažavanjem za njegov stvaralački doprinos. Upravo ovakva sinergija odnegovanih prijateljskih i profesionalnih relacija i međusobnog poverenja u dijalogu umetnik-Kuća umetnika vidljiva je u izložbama Koste Bogdanovića u Grafičkom kolektivu, a kalendar programa beleži dva datuma, debitantska samostalna izložba 1964. i naredna, jubilarna izložba 2004. godine. Može se reći jubilarni događaj i vremenski okvir u kome su mapirane najznačajnije faze razvoja jedne nenametljive a utemeljene idejne, sofisticirane i koherentne stvaralačke poetike.


Video sa otvaranja izložbe Koste Bogdanovića, Grafički kolektiv, oktobar 2004; snimatelj: Aleksandar Zlatanović


Obeležavajući četiri decenije od svoje prve izložbe priređene u Grafičkom kolektivu, Kosta Bogdanović je oktobra 2004. predstavio “Male slike” nastale u okviru ciklusa “Virtuelitet trodimenzionale (1995-2003)”. Ovi crteži nastavak su istraživanja oduhovljenog oblika sa aurom, kojima autor problematizuje koncept trodimenzionalne forme i njene iluzije u postojećoj kulturi. Istančani autorski rukopis i osetljiv dijalog materijal-forma, pratio je pažljivo projektovan ram za ove crteže. Mišljeni/projektovani kao zidna instalacija, radovi bili su grupisani u određene celine i sisteme a njihova poetska konciznost i odmereni jezički asketizam neposredno afirmišu Bogdanovićev stvaralački kredo oslonjen na vrednosti: lepo, uzvišeno, zdravo i tiho. Izložbu je otvorila Ljiljana Slijepčević, istoričar umetnosti, ističući diskretnu vidljivost vajarskog promišljanja forme u plemenitim skulptoralnim volumenima predstavljenih crteža. Ne težeći da uspostavi hijerarhiju među umetničkim vrstama u svojim skulptorsko-slikarskim celinama, Kosta Bogdanović je tragao za procesom osavremenjavanja ideje kroz materijal i formu, izoštravajući teoretske termine vizuelno i vizibilno problematizujući odnos realno viđenog i naše uobrazilje. Lakoća medijske fluidnosti njegove stvaralačke ideje odražava “sublimaciju velikog iskustva teorijskog i praktičnog rada u kojima vlada harmonija autorske nedeljivosti”, poentirano je u predgovoru kataloga izložbe (Lj. Ćinkul).


   

   

   

   

Fotografije sa otvaranja izložbe Koste Bogdanovića, Grafički kolektiv, oktobar 2004.


Umetnički opus Bogdanovića, inspirisan načelima umetnosti starih naroda Bliskog i Dalekog istoka, odnosno japanske, islamske i vizantijske kulture i umetnosti, obeležen je težnjom ka stvaranju obnovljenog i proširenog poimanja lepog i uzvišenog u umetnosti. U svom dugogodišnjem stvaralaštvu zasvovanom na posebno razvijenom senzibilitetu prema materijalima/materiji, bio je najverniji drvetu. „Kad uzmem drvo u ruke, ja ga pre svega dugo posmatram da bih video šta ono najviše očekuje od mene... Duh drveta je veoma važan. Stari narodi su, međutim, verovali u duh drveta koji je po mnogim verovanjima mudriji od čoveka”, govorio je umetnik. “Doba opšte, pa i vizuelne zagađenosti” kako je Bogdanović opisivao habitus savremenog čoveka, verovatno je uticao i na traženje harmonije u svedenoj hromatskoj paleti u kojoj su najzastupljenije ultramarin plava, zlatna i bela. „Ta ultramarin je boja koje nema u prirodi, ono što mislimo da je plavo to je samo vazduh… Ultramarin je onaj poslednji ton prema ljubičastoj… To je boja koja sugeriše dubinu i njena simbolika ukazuje na ideju o spiritualnom, nebeskom i kosmičkom.” (iz teksta Marije Đorđević, Politika, 9.10.2012.)


       

Katalog izložbe Koste Bogdanovića, Grafički kolektiv, oktobar 2004.


   

Prilog o izložbi Koste Bogdanovića, Politika, 5. oktobar 2004.
Tekst Vasilija Sujića o izložbi Koste Bogdanovića, Večernje novosti, 8. novembar 2004.


   

   

Fotografije postavke izložbe "Male slike" Koste Bogdanovića, Grafički kolektiv, oktobar 2004.


Kosta Bogdanović (1930. Osijek kod Sarajeva – 2012. Beograd) diplomirao je 1962. istoriju umetnosti na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Od 1958. do 1961. učio je vajarstvo u ateljeu Sretena Stojanovića. Član ULUS-a od 1962, izlagao je na više od 40 samostalnih izložbi i grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu; dela mu se nalaze u brojnim muzejskim zbirkama u Srbiji i u svetu. Realizovao je 27 skulptura u javnom prostoru u Beogradu, Pančevu, Šapcu, Kikindi, Majdanpeku, Apatinu, Zenici, Splitu... U Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, gde je radio kao kustos, muzejski savetnik i direktor (1985-87), osnovao je 1974. Centar za vizuelnu kulturu kao inovativno odeljenje za muzejski pedagoški rad. Održao više stotina stručnih seminara, predavanja i obrazovnih izložbi iz oblasti vizuelne kulture, koju je utemeljio kao predmet u visokoškolskom umetničkom obrazovanju. Bio je profesor na umetničkim akademijama u Sarajevu, Banjaluci, Novom Sadu i Beogradu. Bogdanović je objavio više od deset knjiga u oblasti teorije vizuelne kulture i istorije skulpture, između ostalih i “Uvod u vizuelnu kulturu”, “Svest o obliku 1, 2”, “Poetika vizuelnog”, “Poetika vizibilnog” , “Lice i lik u vizuelnoj spoznaji”. Učestvovao je u objavljivanju ciklusa udžbenika za likovnu kulturu, izdanja Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva u Beogradu. U izboru Bogdanovićevih nagrada izdvajaju se: Zlatni beočug (1974), Politikina nagrada (1993), Nagrada ULUPUDS-a za životno delo (1998), Nagrada grada Beograda za retrospektivnu izložbu “Uzvišeno u senci” (2010), održanu 2009. u Kući legata u Beogradu, na kojoj je predstavljeno šest decenija njegovog stvaralaštva. Na toj izložbi, koja je gostovala i u drugim gradovima, autorka Rajka Bošković, kustoskinja Zbirke skulpture Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, koja je posvetila svoju doktorsku tezu opusu Koste Bigdanovića, predstavila je Bogdanovićeve skulpture, slike, fotografije, konceptualne radove, plakate i crteže.






 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
radno vreme: radnim danima 12-16h
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd, zatvorena za publiku, u toku je investiciono održavanje