No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE



Slavoljub Slava Bogojević


Slavoljub Slava Bogojević (1922. Niš – 1978. Beograd), zapažena i upečatljiva ličnost u okvirima kulturnog i društvenog života grada, bio je jedan od umetnika koji je svoj celokupan rad utemeljio na uverenju u moć samog stvaralačkog čina koje bi se u dekartovskom maniru moglo odrediti kao slikam, dakle živim. Naglašenog lirskog senzibiliteta, ovaj pesnik u slikarstvu i slikar u poeziji, kako ga je kritika neretko opisivala, uživao je status omiljene ličnosti u širim kulturnim i boemskim krugovima. Ovu tezu potvrdila je životna praksa; jednu od ranih Bogojevićevih izložbi otvorio je Jovan Bijelić, a na intervenciju Milana Konjovića regulisao je problematičan termin za izlaganje 1971. u Somboru. O njegovom likovnom stvaralaštvu su pored kritičara - Katarina Ambrozić, Pavle Vasić, Miodrag Kolarić, Marija Pušić, Lazar Trifunović, Đorđe Kadijević - pisali umetnici Branko Miljković, Slobodan Marković, Mića Popović, a pesma Stevana Raičkovića „Stihovi za jedan katalog“ objavljena je u lifletu povodom Bogojevićeve izložbe u Grafičkom kolektivu 31. marta 1971. godine.


           


Akademiju likovnih umetnosti završio je u Beogradu, a učešće na izložbi grupe Jedanaestorica 1951. bio je slikarev prvi zapažen nastup na domaćoj likovnoj sceni. Stvaralaštvo Slave Bogojevića, može se reći, autobiografski punktira njegova kretanja i značajne topose - beleži tvrđavu rodnog grada na Nišavi, portrete dece, motive sa Kosmeta, beogradske i pariske krovove, obale Save i Sene, pogreb u Raškoj... Njegovo delo bilo je uključeno u izbor „70 slika savremenog jugoslovenskog slikarstva“ i prvi je laureat nagrade ULUS-a „Zlatna plaketa“ za najbolju sliku 1960. godine. Ne pripadajući nijednom od zvaničnih izama, Bogojević, slikar senzibiliteta a ne teorije, piše Miodrag B. Protić, tragao je za slikarskim rešenjima na liniji osobene stilizovane figuracije i umerene apstrakcije, uglavnom tonski modelujući formu sa posebnim akcentovanjem materije, u pojedinim stvaralačkim fazama inklinirajući ka svetu nadrealnog ili geometrijskom načinu likovnog mišljenja. Blaga seta koja provejava njegovim delima verovatno je odraz filtriranja one druge, sumorne strane životnog iskustva i projekcije sveta, nasuprot žovijalne energije Bogojevića koji je obožavao cirkus, kako beleži tekst Miodraga Bulatovića kao mesto nesputane razonode i fantazije, otklona od formalizma koji je vladao u oficijelnim društvenim krugovima. „...Prosto sam dolazim na ideju da osnujem cirkus...Pravi cirkus, ali mali. Toliko bi se pisaca i slikara javilo za artiste. Nemoguće je živeti mirno, učmalo. Treba malo u život unositi vratolomije. Galerije, klubovi, pesme, novine – često dođe čoveku da pošalje sve u – cirkus...“, govorio je Bogojević (NIN, 1955).

U Grafičkom kolektivu samostalno je izlagao 1957, 1961, 1962. i na pomenutoj izložbi 1971. godine, neuobičajenoj tada po koncepciji i slikarskoj tehnici predstavljenih radova – izložba je trajala 12 časova (12-24h) 31. marta 1971. a izložene su slike rađene na staklu. Ovom izložbom pod nazivom „Vaša okna“ Bogojević je obeležio dvadesetogodišnjicu slikarskog rada, a izloženi pejzaži su nakon prepoznatljivih monohromnih slika predstavljali pomak u smeru rusoovskog povratka prirodi obeleženog jarkim koloritom. Gotovo u stihu povodom jednodnevne izložbe sam umetnik je rekao „Ova izložba je malo vraćanje duga mojih studentskih skitanja obalama naših reka i pritoka... To je sećanje na blatanjave obale, zagrljaje neba i zemlje, nadletanja zalutalih oblaka. Na pedantno obrađene oranice, zaboravljene staze i izvetrele bare. Na tuđa jutra, moja svanuća, tuđe večeri, moja jutrenja. Sastanke i rastanke, predvečerja i večeri. Ovih tridesetak nestašluka ili biserčića, kako ih intimno zovem, dozvolili su mi da odskitam na davno neotkaziv sastanak u Vojvodinu...“ (NIN, 24. april 1971.) O društvenoj poziciji slikara, atraktivnosti i odjeku koji je izložba imala svedoči i podatak da je tokom nekoliko časova trajanja postavke prodato 13 slika. Ista godina obeležana je bogatom slikarskom produkcijom i aktivnim galerijskim prezentacijama (izložbe u Beogradu, Štipu, Rijeci, Veneciji), „Bombardujem sve novim slikama, selidbe jedne iste izložbe ne dolaze u obzir“ naglasio je Bogojević (Ekspres Beograd, 22. april 1971).


"Vaša okna kroz Slavine naočari", Feljton Beograd, 10. april 1971.

"Predeli koji dodiruju beskraj", Književne novine Beograd, 10. april 1971.

"Slavina zlatna paleta", priredio D. Pataković, Ekspes Beograd, 22. april 1971.

"Okna Slave Bogojevića", priredio Kosta Dimitrijević, NIN Beograd, 24. april 1971.


U studijskom tekstu o crtačkom opusu Slavoljuba Bogojevića, Gordana Stanišić govori o njemu kao jednom od retkih umetnika posleratne generacije koji nije podlegao provokacijama socijalne tematike, već je pripadao grupi umetnika koji su se bavili istraživanjima čisto likovnih problema, esteticizma slike i same umetnosti, a ne razvijanjem njene ideološke koncepcije. “Bio je umetnik snova i sopstvenih nemira, simbola i strasti, zaneseni pesnik prostora i sanjar u kome je, uprkos svemu - pobedio dionizijski duh.”, zaključila je Stanišić.


     


     


     






 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
radno vreme: radnim danima 12-16h
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd, zatvorena za publiku, u toku je investiciono održavanje