No Flash
 
 

KROZ DURBIN GRAFIČKOG KOLEKTIVA – MAPIRANJE ISTORIJE



Vera Božičković Popović
"Crteži - Njujork"


Vera Božičković Popović (1920. Brčko - 2002. Beograd), umetnica čiji rad je decenijama predstavljao deo žive likovne scene, plenila je svojom pojavom sofisticirane ženstvenosti i ubedljivom stvaralačkom imaginacijom - slikarstvo, crtež, tapiserija, pozorišni i filmski kostim – ostvarivši značajan opus u nacionalnoj umetnosti druge polovine 20. veka. Diplomirala je na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu 1949. u klasi prof. Marka Čelebonovića, a dve godine ranije učestvovala je u aktivnostima Zadarske grupe. Bila je član Društva srpskih umetnika LADA. Boravila je duže vremena u Parizu, a osamdesetih se sa porodicom - suprugom Mićom Popovićem i sinom Jovanom - vratila u Ameriku. Samostalno je izlagala od 1956. u Beogradu, Somboru, Rovinju, Kragujevcu, Topoli, Bijeljini, Loznici, kao i na značajnim grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu. Laureat je nekoliko nagrada, a njena dela nalaze se u javnim i privatnom kolekcijama u zemlji i inostranstvu. Kritika je pratila i vrednovala rad Vere Božičković, u svojim recepcijama posebno ističući njen autorski doprinos estetici enformela - od apologite ove poetike Lazara Trifnovića, tekstova Miodraga Protića, Radomira Konstantinovića, Ješe Denegrija, Zorana Markuša do monografske studije Jovana Despotovića.


         

Vera Božičković Popović, Grafički kolektiv, 1956. (foto-arhiva Borbe); Crtež iz ciklusa Njujork, 1981.


Prepoznatljivo po osobenom apstarktnom prosedeu, slikarstvo Vere Božičković Popović krajem šeste decenije dostiže svoj pun izraz u formi “skulptoralnog slikarstva” (Jovan Despotović) kao jedinstven autorski doprinos jugoslovenskom enformelu. U odnosu na dominantnu poetsku liniju njenog slikarskog diskursa, izložba priređena u Grafičkom kolektivu septembra 1981. “Crteži - Njujork” predstavljala je dvostruku novinu i iznenađenje. Iako je refleksija urbanog ambijenta imala svoju tradiciju u domaćoj umetnosti, posebno lokalnih i evropskih toposa, pre svega Pariza, likovne impresije američkog megalopolisa kao “geometrijska sinteza stakla i betona” (Z. Markuš) su tada predstavljale značajan stvaralački iskorak. Slikarstvo materije ustupilo je mesto ekspresivnoj crtačkoj bravuri a izbor motiva i drugačiji plastički tretman u realizaciji dela vratili su na scenu koordinate prostora. Ovi crteži koncentirani su na neke od upadljivih vizuelnih markera Njujorka, istaknuti i nazivima radova: Treća Avenija I, Katedrala St. Patrik iz Pete Avenije II, Krajsler bilding u ogledalu… Na granici između predstavljačkog i iluzije, ove projekcije oštrih arhitektonskih vertikala su podredile mimesis psihološkoj opservaciji prostora koji na momente deluje poput “ekspresionističkih košmara” (Z. Markuš). U predgovoru kataloga, Lazar Trifunović analizirajući dva osnovna modela koja je slikarka primenila – ogledalsku opciju i slika u slici – govori o mogućnostima ja-prostora kojim “slikar ne prikazuje ono što je realno ispred njega već jedan prostor u kome se i sam nalazi i koji doživljava više kao psihološki a manje kao fizički fenomen. To monumentalno ogledalo koje upija i privlači okolne oblike Božičkovićeva je spretno iskoristila kao kompozicionu osnovu na kojoj će da nikne niz crteža sa razvijenim kontrastom između strogog geometrijskog rastera i izlomljenih linija imaginarnog sveta u ogledalu”. Ističući lucidnost stvaralačke percepcije umetnice, Trifunović piše o novim konotativnim, metaforičkim i simboličkim značenjima slika, elegičnoj atmosferi i usaglašavanju različitog dejstva i kontrasta “stvarnog i imaginarnog, organizacije i entropije, jave i sna”.



Katalog izložbe Vere Božičković Popović "Crteži - Njujork", Grafički kolektiv, 1981.






 
 
 
 
   
Grafički kolektiv, Kosančićev venac 19, Beograd
Galerija Grafički kolektiv, Dragoslava Jovanovića 11, Beograd
tel: 011.3285.923, 065.6646.718; tel/fax: 011.2627.785
radno vreme: radnim danima 12-16h / Galerija ponedeljak-subota 12-18h